Sinh viên được trang bị kỹ năng thương mại điện tử để khởi nghiệp trong kỷ nguyên số

Ngày 11/11/2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp với Đại học Phenikaa tổ chức hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử” tại Hà Nội. Sự kiện thu hút hàng nghìn sinh viên cùng ban lãnh đạo và giảng viên của trường, hướng tới mục tiêu giúp người trẻ nắm bắt những kiến thức và kỹ năng thực tiễn để bước vào môi trường kinh doanh số đang thay đổi từng ngày.

Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết TMĐT hiện là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam. Sự phổ biến của Internet, mạng xã hội và các nền tảng nội dung ngắn khiến người tiêu dùng chuyển dịch mạnh sang mua sắm trực tuyến. Nhiều mô hình kinh doanh mới xuất hiện, đặc biệt là hình thức kết hợp giải trí và mua sắm (shoppertainment) trên các nền tảng như TikTok Shop. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho sinh viên những hiểu biết về hành vi tiêu dùng số, cách vận hành kênh bán hàng và quy tắc pháp lý đi kèm trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Tại hội nghị, các chuyên gia phân tích rõ sự dịch chuyển của người tiêu dùng sang việc xem nội dung trước khi mua hàng. Video ngắn, livestream và review sản phẩm đang là yếu tố tác động mạnh đến quyết định mua sắm. TikTok Shop được đánh giá nổi bật nhờ khả năng rút ngắn hành trình xem – mua, cho phép người bán khai thác trực tiếp mức độ chú ý của người xem. Theo chuyên gia, đây là môi trường phù hợp để sinh viên thử nghiệm ý tưởng kinh doanh, xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc tìm kiếm cơ hội khởi nghiệp với chi phí thấp.

Một phần lớn chương trình được dành cho thực hành. Sinh viên được hướng dẫn quy trình thiết lập kênh bán hàng từ con số 0: đặt tên tài khoản, tối ưu phần mô tả, xây dựng bộ nhận diện, lựa chọn 3–5 sản phẩm thử nghiệm có giá phù hợp và dễ quay dựng. Các chuyên gia cũng cung cấp công thức sáu bước xây dựng video ngắn: tạo điểm nhấn ban đầu, nêu vấn đề, giới thiệu sản phẩm, trình diễn tính năng, đưa ra ưu đãi và kêu gọi hành động. Trong đó, 5 giây đầu tiên được xem là “vùng quyết định”, ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ lan tỏa của video và khả năng chuyển đổi thành đơn hàng.

Ngoài việc tự vận hành một kênh bán hàng, sinh viên còn được giới thiệu mô hình tiếp thị liên kết – hướng khởi nghiệp không yêu cầu vốn nhập hàng. Người tham gia chỉ cần chọn sản phẩm phù hợp, tạo nội dung và nhận hoa hồng theo từng đơn hàng thành công. Những nội dung về thiết lập mức hoa hồng, tìm creator phù hợp hay đọc hiểu các chỉ số đo lường được trình bày theo hướng thực tiễn, giúp sinh viên hình dung cách vận hành của một mô hình TMĐT hoàn chỉnh.

Song hành với kỹ năng kinh doanh, hội nghị dành thời lượng đáng kể cho vấn đề an toàn số và tuân thủ pháp luật – yếu tố thường bị xem nhẹ khi người trẻ tham gia TMĐT. Các chuyên gia cảnh báo những hành vi vi phạm phổ biến như giả mạo website, lừa đảo chiếm đoạt thông tin, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hay mô hình huy động vốn trá hình. Những ví dụ minh họa cho thấy thủ đoạn gian lận ngày càng tinh vi, từ việc sử dụng hình ảnh người nổi tiếng đến tạo các fanpage, landing page giống thật nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Sinh viên được khuyến nghị phải kiểm chứng nguồn gốc sản phẩm, tuân thủ quy định về quảng cáo và bản quyền, đồng thời tránh cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm cho các đối tượng không xác thực.

Hội nghị cũng cập nhật nội dung của Dự thảo Luật Thương mại điện tử 2025, trong đó lần đầu đưa hoạt động livestream và tiếp thị liên kết vào khung quản lý pháp lý. Theo đó, cá nhân và tổ chức kinh doanh thông qua các nền tảng số có trách nhiệm minh bạch thông tin, đảm bảo nguồn gốc hàng hóa và tuân thủ nghĩa vụ thuế liên quan. Các chuyên gia đánh giá đây là điều kiện quan trọng để tạo môi trường TMĐT minh bạch và bền vững, đồng thời giúp người trẻ có định hướng đúng khi phát triển hoạt động kinh doanh trực tuyến.

Phát biểu kết thúc chương trình, đại diện Đại học Phenikaa cho biết nhà trường đang đưa nhiều nội dung về TMĐT, truyền thông số và phân tích dữ liệu vào đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường. Hội nghị lần này giúp sinh viên tiếp cận kiến thức và kỹ năng sát với thực tiễn, đồng thời khuyến khích tinh thần dám thử nghiệm, dám đổi mới – tố chất quan trọng với thế hệ khởi nghiệp trong kỷ nguyên số.

Theo các chuyên gia, sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng vận hành nền tảng và hiểu biết pháp lý sẽ là “bộ ba” quan trọng giúp người trẻ bước vào môi trường TMĐT một cách tự tin. Khi hạ tầng logistics và thanh toán số tại Việt Nam ngày càng hoàn thiện, cơ hội khởi nghiệp trong lĩnh vực TMĐT đang rộng mở hơn. Những chương trình đào tạo như tại Đại học Phenikaa được kỳ vọng góp phần hình thành thế hệ doanh nhân số có khả năng thích ứng nhanh, sáng tạo và đủ năng lực đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế số.