Ứng dụng AI nhân tạo trong vận hành thương mại điện tử: Tối ưu từng tác vụ đến nâng cao hiệu quả doanh nghiệp

Trong khuôn khổ Hội thảo đào tạo và phát triển thương mại điện tử, công nghệ số dành cho sinh viên, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và hợp tác xã, tổ chức ngày 15/9/2026 tại Trung tâm Hội nghị và Nhà khách thành phố Bắc Ninh, ông Lê Đức Thuận, Chủ nhiệm bộ môn Thương mại điện tử – FPT Polytechnic, đã có phần trình bày với chủ đề “Vận hành và tối ưu thương mại điện tử sử dụng AI”. Nội dung tập trung làm rõ vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu quy trình kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo các học viên

Theo ông Lê Đức Thuận, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, bài toán kinh doanh trực tuyến đang có sự thay đổi đáng kể. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến việc làm thế nào để bán hàng trực tuyến, thì hiện nay thách thức lớn hơn là làm thế nào để vận hành hiệu quả toàn bộ hoạt động kinh doanh, từ thu hút khách hàng, tư vấn, chuyển đổi, xử lý đơn hàng, quản lý kho, giao hàng đến chăm sóc khách hàng và thúc đẩy mua lại. Khi quy mô kinh doanh tăng lên, mức độ phức tạp trong vận hành cũng gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp phải ứng dụng công nghệ để quản lý đồng bộ và tối ưu nguồn lực.

Trong bối cảnh đó, AI không chỉ được sử dụng để tạo nội dung quảng cáo hay hình ảnh sản phẩm, mà còn có khả năng tham gia vào nhiều khâu của hoạt động thương mại điện tử như phân tích dữ liệu, nhận diện xu hướng, dự báo nhu cầu, phát hiện bất thường và đề xuất phương án xử lý. Chẳng hạn, AI có thể hỗ trợ người bán xây dựng tiêu đề, mô tả sản phẩm, lựa chọn danh mục và mức giá phù hợp; phân tích nhu cầu khách hàng để đưa ra gợi ý mua sắm; hoặc sử dụng chatbot để tự động trả lời các câu hỏi thường gặp, hỗ trợ khách hàng liên tục 24/7.

Đặc biệt, diễn giả nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong việc khai thác hiệu quả AI. Mỗi hoạt động của khách hàng, từ xem sản phẩm, tìm kiếm thông tin, đặt câu hỏi, mua hàng, thanh toán đến đánh giá sau bán, đều tạo ra dữ liệu có giá trị. Khi dữ liệu từ các bộ phận tiếp thị, bán hàng, kho hàng, chăm sóc khách hàng và giao vận được kết nối, doanh nghiệp có thể nhìn nhận toàn diện hơn về hoạt động kinh doanh, nhận diện nguy cơ thiếu hàng, dự báo nhu cầu và đưa ra quyết định kịp thời. Theo đó, AI không chỉ giúp tổng hợp báo cáo mà còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuyển từ việc nhìn lại những gì đã xảy ra sang xác định nguyên nhân, dự báo tình huống và đề xuất hành động phù hợp.

Bài trình bày cũng đưa ra nhiều ví dụ thực tiễn về ứng dụng AI tại các doanh nghiệp và nền tảng lớn trên thế giới. Trong đó, Walmart sử dụng AI để phát hiện chênh lệch tồn kho và điều chuyển hàng hóa đến nơi có nhu cầu; UPS ứng dụng hệ thống ORION để tối ưu lộ trình giao hàng, tiết kiệm thời gian và chi phí vận chuyển; Amazon phát triển trợ lý mua sắm AI giúp khách hàng tìm kiếm, so sánh và lựa chọn sản phẩm phù hợp. Những ví dụ này cho thấy AI có thể tạo ra giá trị không chỉ ở khâu bán hàng mà còn trong quản lý chuỗi cung ứng và tối ưu toàn bộ hoạt động vận hành.

Tuy nhiên, ông Lê Đức Thuận cũng lưu ý rằng ứng dụng AI không đồng nghĩa với việc tự động hóa mọi hoạt động. Những công việc có tính lặp lại, quy trình rõ ràng và kết quả dễ kiểm tra có thể ưu tiên triển khai AI; trong khi các tình huống phức tạp như xử lý khiếu nại, thương lượng, quyết định quan trọng hoặc liên quan đến dữ liệu nhạy cảm vẫn cần sự giám sát và chịu trách nhiệm của con người. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng tính chính xác của dữ liệu, quyền sử dụng thông tin, trách nhiệm đối với nội dung do AI tạo ra và kiểm soát phạm vi hoạt động của các hệ thống AI.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, diễn giả khuyến nghị không nên bắt đầu bằng việc lựa chọn hoặc đầu tư công cụ AI đắt tiền, mà cần xuất phát từ bài toán kinh doanh cụ thể. Doanh nghiệp nên xác định khâu cần cải thiện, đánh giá quy trình hiện tại, nguồn dữ liệu sẵn có, lựa chọn công cụ phù hợp và xây dựng các chỉ số đo lường hiệu quả. Một phương pháp được đề xuất là triển khai thử nghiệm trong 30 ngày với một bài toán, một quy trình và một nhóm dữ liệu, sau đó so sánh kết quả trước và sau khi ứng dụng AI để đánh giá khả năng tiết kiệm thời gian, chi phí, giảm sai sót và cải thiện hiệu quả kinh doanh trước khi mở rộng.

Thông qua phần trình bày, ông Lê Đức Thuận gửi gắm thông điệp: ứng dụng AI không phải là đích đến mà là phương tiện giúp doanh nghiệp vận hành thương mại điện tử nhanh hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn. Việc tận dụng dữ liệu hiện có, bắt đầu từ những tác vụ nhỏ, đo lường kết quả rõ ràng và luôn đi cùng cơ chế kiểm soát sẽ giúp doanh nghiệp từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường kinh doanh số.