Nâng chất nguồn nhân lực trẻ: Động lực cốt lõi đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên vươn mình

Khát vọng phát triển và vai trò chủ thể của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên mới

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung phân tích và thống nhất nhận định về vận hội mới của đất nước. Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc, bứt phá với mục tiêu chiến lược đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao. Đây chính là “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, đòi hỏi sự chuyển biến toàn diện không chỉ ở tư duy phát triển mà còn ở năng lực quản trị quốc gia. Trong hành trình ấy, nguồn nhân lực trẻ được xác định là lực lượng lao động nòng cốt, giữ vai trò chủ thể sáng tạo, là những người trực tiếp tiếp nhận, chuyển hóa và dẫn dắt các giá trị đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khoa học – công nghệ. Đầu tư cho thế hệ trẻ hôm nay không đơn thuần là đào tạo kỹ năng, mà chính là đầu tư cho tương lai phồn vinh, hạnh phúc và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Nhận diện thực trạng: Từ lợi thế dân số đến yêu cầu chuẩn hóa chất lượng

Nhìn lại thực trạng thông qua lăng kính phân tích tại hội nghị, các chuyên gia khẳng định Việt Nam đang sở hữu "tài sản" quý giá là cơ cấu dân số vàng. Tính đến cuối năm 2023, lực lượng lao động từ 15 đến 35 tuổi chiếm hơn 50% tổng lao động cả nước, cùng hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng không ngừng mở rộng với tinh thần lấy người học làm trung tâm. Những con số về hệ sinh thái khởi nghiệp với hơn 33.000 dự án sinh viên trong giai đoạn 2020–2024 là minh chứng cho sự năng động của giới trẻ. Tuy nhiên, một thực tế trăn trở được hội nghị thẳng thắn chỉ ra là chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đào tạo chính quy còn thấp, mới đạt khoảng 27%. Tình trạng mất cân đối giữa đào tạo và thực tiễn, sự thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực trong các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, tài chính số đang tạo ra "nút thắt cổ chai" cho tiến trình phát triển. Ngành công nghệ thông tin dự báo thiếu hụt tới 200.000 nhân sự trong năm 2025, cùng với áp lực về tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên, đòi hỏi một sự thay đổi mạnh mẽ về phương thức đào tạo và trọng dụng nhân tài.

Làm chủ trí tuệ nhân tạo – Bước đột phá rút ngắn khoảng cách phát triển

Đi sâu vào nguyên nhân của những tồn tại, các đại biểu cho rằng sự gắn kết giữa “Ba nhà”: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp vẫn còn lỏng lẻo; chương trình đào tạo đôi khi còn nặng về lý thuyết, chưa chú trọng đúng mức đến kỹ năng số và tư duy phản biện. Trong bối cảnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) được hội nghị nhìn nhận vừa là thách thức, vừa là cơ hội “nhảy vọt” để Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới. AI không chỉ tối ưu hóa quy trình quản trị, sản xuất mà còn mở ra những không gian kinh tế mới trong giáo dục trực tuyến và nông nghiệp chính xác. Tuy nhiên, đi đôi với cơ hội là những rủi ro về quyền riêng tư và thông tin giả mạo. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đào tạo một thế hệ trẻ không chỉ am tường công nghệ mà còn phải có đạo đức số, bản lĩnh chính trị vững vàng để làm chủ công cụ hiện đại, phục vụ lợi ích quốc gia và dân tộc.

Xây dựng hệ giải pháp đồng bộ thúc đẩy nguồn cung nhân lực chất lượng cao

Từ những thảo luận tâm huyết, hội nghị đã định hình các nhóm giải pháp mang tính đột phá và đồng bộ. Trước hết là đổi mới căn bản, toàn diện chương trình đào tạo gắn sát với hơi thở của thị trường lao động; phát triển mạnh mẽ giáo dục nghề nghiệp gắn liền với kỹ năng số hóa. Thứ hai là xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thực thụ với những chính sách đột phá về vốn, đãi ngộ và môi trường làm việc theo chuẩn cạnh tranh quốc tế để thu hút tài năng. Đặc biệt, cần ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các chương trình đào tạo công nghệ cao tại các cơ sở đào tạo trọng điểm, xác định đây là các "máy cái" sản xuất ra nguồn nhân lực chất lượng cho nền kinh tế số.

Quyết tâm chính trị và hành động thực tiễn vì một tương lai hùng cường

Kết luận hội nghị, các đại biểu khẳng định phát triển nguồn nhân lực trẻ là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với tiền đồ của đất nước. Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam cần một đội ngũ lao động trẻ không chỉ tinh thông nghiệp vụ mà còn phải giàu lòng yêu nước, có khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ đổi mới tư duy đến thực tiễn ứng dụng công nghệ như AI được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển mình mạnh mẽ, đưa đội ngũ nhân lực trẻ vươn lên đảm đương vai trò trung tâm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hình ảnh các đại biểu cùng trực tiếp thực hành kỹ năng xây dựng nội dung bằng AI tại phòng máy vào cuối chương trình là biểu tượng sinh động cho tinh thần “học đi đôi với hành”, quyết tâm biến lý luận thành hành động thực tiễn để kiến tạo tương lai.