Thương mại điện tử là lĩnh vực chuyển đổi nhanh nhất, tạo ra giá trị lan tỏa sâu rộng trong nền kinh tế số

Đây là chia sẻ của ông Trần Văn Trọng – Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tại Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử”. Chương trình do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tổ chức vào ngày 30/10/2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.

Vị thế mới của TMĐT Việt Nam trên bản đồ kinh tế số toàn cầu

Trong báo cáo tổng quan về thực trạng và xu hướng thị trường, ông Trần Văn Trọng nhấn mạnh: Kinh tế số không chỉ là một khái niệm kỹ thuật mà là toàn bộ hoạt động kinh tế dựa trên công nghệ và dữ liệu số. Trong hệ sinh thái đó, TMĐT đóng vai trò là "mạch máu" với tốc độ chuyển đổi nhanh nhất, tạo ra giá trị gia tăng lớn và lan tỏa sâu rộng tới nhiều ngành, lĩnh vực.

Nhìn lại chặng đường gần ba thập niên, TMĐT Việt Nam đã bứt phá qua các giai đoạn rõ nét: từ hình thành (1997–2010), trưởng thành (2010–2015) đến thời kỳ tăng trưởng nhanh từ năm 2016 đến nay. Nhờ sự phát triển đồng bộ của hạ tầng số, logistics và thanh toán, Việt Nam hiện được eMarketer xếp vào nhóm 5 quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT hàng đầu thế giới, duy trì từ 20–25% mỗi năm.

Cụ thể, quy mô thị trường bán lẻ TMĐT Việt Nam năm 2022 đạt khoảng 20,5 tỷ USD với 61 triệu người mua sắm trực tuyến. Dự báo đến năm 2025, quy mô này sẽ đạt 35 tỷ USD, chiếm gần 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước. Mức chi tiêu bình quân của người tiêu dùng đạt khoảng 336 USD/năm, cho thấy TMĐT đã trở thành bộ phận hữu cơ của đời sống kinh tế – xã hội hiện đại.

Shoppertainment và Social Commerce: "Cuộc chơi" mới của cảm xúc

Phân tích sâu hơn, đại diện VECOM nhấn mạnh sự chuyển dịch sang mô hình “Shoppertainment” – kết hợp giữa mua sắm và giải trí. Đây là bước ngoặt quan trọng khi người tiêu dùng mong muốn trải nghiệm tương tác và cảm xúc hơn là những giao dịch khô khan. Thực tế, cứ ba người tiêu dùng thì có một người kỳ vọng quá trình mua sắm trở nên thú vị hơn.

Sự phát triển của các nền tảng video ngắn như TikTok và tính năng tương tác trên Facebook đã thúc đẩy “Social Commerce” (TMĐT mạng xã hội) bùng nổ. Thay vì chỉ tập trung bán hàng trực tiếp, doanh nghiệp hiện nay ưu tiên xây dựng nội dung sáng tạo để dẫn dắt người dùng qua các bước: tìm kiếm, tương tác, cân nhắc và ra quyết định.

Các mô hình như bán hàng trực tiếp (D2C), Drop shipping hay tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) đang trở thành những chiến lược cốt lõi. Song hành với đó, doanh thu lĩnh vực bưu chính năm 2023 đạt 58.900 tỷ đồng (gói kiện TMĐT chiếm 75% sản lượng) cùng sự phổ biến của thanh toán không tiền mặt đã giúp TMĐT phủ rộng tới cả khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Livestream Facebook – Công cụ thực chiến tối ưu doanh thu

Tiếp nối các nhận định vĩ mô, ông Lê Ngọc Hùng, đại diện Công ty Haravan, đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế về Livestream bán hàng. Ông khẳng định Livestream không chỉ là công cụ bán hàng mà còn là phương thức xây dựng niềm tin thông qua tương tác chân thực.

Số liệu khảo sát cho thấy 84% người tiêu dùng từng mua hàng qua Livestream. Thành công của một phiên Live phụ thuộc vào các ưu đãi độc quyền (86%), sự tư vấn nhiệt tình (85%) và khả năng quan sát sản phẩm thực tế (81%).

Dưới góc độ thực chiến, ông Lê Ngọc Hùng đã đúc kết và chia sẻ lộ trình 7 bước tối ưu hóa hiệu quả cho doanh nghiệp khi triển khai bán hàng trực tuyến. Theo ông Hùng, thành công của một phiên Livestream không chỉ nằm ở lúc phát sóng mà bắt đầu ngay từ khâu chuẩn bị với việc chủ động đăng thông báo lịch trình sớm kèm các ưu đãi đặc biệt để tạo tâm lý chờ đợi cho khách hàng, kết hợp cùng các nội dung 'teaser' giới thiệu sản phẩm chủ đạo nhằm kích thích sự tò mò. Để mở rộng tệp khách hàng, doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư ngân sách quảng cáo chuyên sâu cho phiên Live, đồng thời tận dụng triệt để tính năng nhắc lịch định kỳ trên các nền tảng số để duy trì tỷ lệ người xem ổn định. Bên cạnh đó, việc thực hiện Livestream đồng thời trên hệ thống đa Fanpage để cộng hưởng lưu lượng, kết hợp lan tỏa mạnh mẽ liên kết vào các hội nhóm và cộng đồng mục tiêu sẽ giúp tối ưu hóa khả năng tiếp cận. Cuối cùng, để duy trì sức nóng và giữ chân người xem ở lại lâu hơn, ông Hùng nhấn mạnh vai trò của việc lồng ghép các yếu tố 'Gamification' thông qua các minigame tặng quà xuyên suốt, từ đó tạo động lực khuyến khích tương tác và thúc đẩy hành vi chốt đơn hiệu quả.

Giải pháp HaraSocial: Tinh gọn bộ máy vận hành

Thách thức lớn nhất khi Livestream là xử lý đơn hàng khi bình luận tăng đột biến. Để giải quyết, Haravan giới thiệu giải pháp HaraSocial – hệ thống quản lý bán hàng tập trung trên Facebook, Messenger và Instagram.

HaraSocial giúp tự động hóa quy trình chốt đơn: khách hàng bình luận theo cú pháp, hệ thống Chatbot sẽ tự động nhắn tin xác nhận, kiểm tra kho và hướng dẫn thanh toán qua QR Code ngay trong khung chat. Giải pháp này giúp tránh sót đơn và ngăn đối thủ cạnh tranh tiếp cận khách hàng trên phần bình luận. Đây là công cụ hữu ích cho các doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc cơ sở kinh doanh tại nông thôn vốn hạn chế về nhân lực vận hành.

Cảnh báo vi phạm và bảo vệ thị trường lành mạnh
Bên cạnh cơ hội, hội nghị cũng dành thời lượng cảnh báo về rủi ro. Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết tình trạng hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn phức tạp, nhất là ở nhóm mỹ phẩm và điện tử.

Các thủ đoạn lừa đảo như giả mạo website thương hiệu, lừa trúng thưởng để chiếm đoạt thông tin, hoặc lợi dụng giao hàng COD để gửi hàng kém chất lượng đang ngày càng tinh vi. Cục khuyến cáo doanh nghiệp và người dân cần nâng cao cảnh giác, kiểm tra kỹ thông tin đối tác và tuyệt đối không cung cấp mã OTP cho người lạ. Việc sử dụng website có logo xác thực từ Bộ Công Thương là yếu tố then chốt để bảo vệ lợi ích hợp pháp.

Hội nghị đã tạo cầu nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. TMĐT ngày nay đòi hỏi sự đầu tư bài bản về nội dung, kỹ năng số và quản trị hiện đại. Với sự hỗ trợ từ công nghệ và trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện thuận lợi để khai thác xu hướng Shoppertainment, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị kinh tế số toàn cầu, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.