Hải Phòng nâng cao năng lực ứng dụng thương mại điện tử cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước, thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục khẳng định vai trò là lĩnh vực tiên phong, giữ vị trí quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế số và đổi mới mô hình tăng trưởng. Việc phát triển nguồn nhân lực trẻ có kiến thức, kỹ năng và ý thức tuân thủ pháp luật về TMĐT được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế số theo định hướng của Đảng và Nhà nước.

Ngày 02/12/2025, tại thành phố Hải Phòng, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã phối hợp với Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử”. Hội nghị có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Ban Giám hiệu nhà trường, đội ngũ giảng viên cùng hơn 1.500 sinh viên, thể hiện sự quan tâm và đồng hành của các bên trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế số.

Thương mại điện tử – trụ cột thúc đẩy kinh tế số

Tại hội nghị, các chuyên gia đã thông tin về bức tranh tổng thể của kinh tế số và TMĐT Việt Nam trong bối cảnh hội nhập khu vực và quốc tế. Theo các báo cáo đánh giá, kinh tế số Đông Nam Á tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, trong đó Việt Nam được xác định là một trong những thị trường có tiềm năng lớn, đặc biệt trong lĩnh vực TMĐT và dịch vụ số.

Thực tế cho thấy, tỷ lệ người dân Việt Nam sử dụng mạng xã hội hiện chiếm khoảng 75% dân số, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các mô hình kinh doanh trực tuyến, thương mại dựa trên nền tảng số và nội dung số. Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam (EBI) cũng phản ánh xu hướng TMĐT ngày càng lan tỏa sâu rộng tới khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và các nhóm khởi nghiệp.

Trong bối cảnh đó, sinh viên – lực lượng trẻ, có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ và tư duy đổi mới – được xác định là nguồn nhân lực quan trọng, có thể tham gia trực tiếp vào hệ sinh thái TMĐT nếu được trang bị kiến thức bài bản và định hướng đúng đắn.

Hạ tầng logistics và thanh toán – nền tảng cho TMĐT phát triển

Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là sự phát triển đồng bộ của hạ tầng phục vụ TMĐT. Lĩnh vực bưu chính, chuyển phát những năm gần đây ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, với sản lượng bưu gửi đạt hàng tỷ kiện mỗi năm, trong đó các đơn hàng TMĐT chiếm tỷ trọng lớn.

Cùng với đó, hạ tầng thanh toán điện tử không ngừng được mở rộng, với sự tham gia của nhiều tổ chức trung gian thanh toán, ví điện tử và các giải pháp thanh toán số. Việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và triển khai Mobile Money đã góp phần tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp và người trẻ dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tài chính trên môi trường số.

Theo các chuyên gia, đây là những yếu tố nền tảng quan trọng giúp TMĐT phát triển theo hướng bền vững, an toàn và minh bạch, đồng thời giảm chi phí gia nhập thị trường cho các chủ thể mới, trong đó có sinh viên.

Xu hướng thương mại điện tử gắn với nội dung số

Hội nghị dành nhiều thời gian phân tích xu hướng mua sắm kết hợp giải trí (Shoppertainment) – mô hình đang phát triển mạnh trên các nền tảng số. Theo đó, hành vi tiêu dùng hiện đại ngày càng gắn với việc tiếp cận thông tin qua video ngắn, livestream và các nội dung mang tính tương tác cao.

Các chuyên gia cho rằng, việc tích hợp hoạt động mua sắm trực tiếp trong nội dung số giúp rút ngắn hành trình từ tiếp cận thông tin đến quyết định mua hàng, đồng thời tạo điều kiện cho các chủ thể kinh doanh mới tham gia thị trường. Sinh viên được hướng dẫn cách tiếp cận mô hình này một cách bài bản, từ việc xây dựng kênh bán hàng, lựa chọn sản phẩm phù hợp đến tổ chức nội dung truyền thông hiệu quả.

Việc khuyến nghị sinh viên bắt đầu từ quy mô nhỏ, thử nghiệm thị trường với số lượng sản phẩm hạn chế được coi là giải pháp phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng.

Trang bị kỹ năng sản xuất nội dung số

Tại hội nghị, các nội dung về xây dựng và tối ưu hóa video ngắn phục vụ hoạt động TMĐT được trình bày cụ thể. Theo các chuyên gia, nội dung số là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận khách hàng và hiệu quả kinh doanh trên các nền tảng TMĐT hiện nay.

Sinh viên được hướng dẫn cách xác định nhu cầu của người tiêu dùng, xây dựng kịch bản ngắn gọn, tập trung vào giá trị sản phẩm và minh chứng thực tế, đồng thời sử dụng lời kêu gọi hành động phù hợp. Việc duy trì tần suất đăng tải ổn định, kết hợp đa dạng hình thức nội dung cũng được khuyến nghị nhằm nâng cao mức độ tương tác và xây dựng uy tín lâu dài.

Tiếp thị liên kết – mô hình phù hợp với người trẻ

Trong khuôn khổ hội nghị, mô hình tiếp thị liên kết được giới thiệu như một hướng đi phù hợp với sinh viên, đặc biệt trong bối cảnh nguồn vốn khởi nghiệp còn hạn chế. Thông qua việc tham gia quảng bá sản phẩm của các đơn vị uy tín, sinh viên có thể tạo thêm thu nhập mà không cần đầu tư lớn vào hàng hóa và logistics.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu về tính minh bạch, trung thực trong hoạt động tiếp thị, đồng thời lưu ý người tham gia cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật và quy chế của nền tảng.

Nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật trong TMĐT

Bên cạnh cơ hội, TMĐT cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và thách thức trong công tác quản lý. Tại hội nghị, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã cảnh báo về các hành vi vi phạm phổ biến như kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, giả mạo thông tin, lừa đảo trên môi trường mạng.

Đặc biệt, trong bối cảnh dự thảo Luật Thương mại điện tử mới dự kiến sẽ tăng cường quản lý đối với hoạt động livestream và tiếp thị liên kết, sinh viên được khuyến nghị chủ động cập nhật các quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế và minh bạch thông tin trong quá trình kinh doanh.

Xây dựng nguồn nhân lực cho kinh tế số

Kết thúc hội nghị, đại diện Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng khẳng định chương trình có ý nghĩa thiết thực trong việc gắn kết đào tạo với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động và định hướng phát triển kinh tế số.

Thông qua hội nghị, sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành về TMĐT, mà còn được nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội và tuân thủ pháp luật khi tham gia hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hình thành lực lượng lao động trẻ có năng lực, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của TMĐT và kinh tế số Việt Nam trong giai đoạn tới.