TP HCM: Cơ hội học hỏi, giao lưu cùng các chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử

Với thông điệp "Ai đi nhanh, hiểu nền tảng số và dám khác biệt sẽ có nhiều cơ hội bứt phá", các bạn trẻ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cơ hội học hỏi, giao lưu cùng các chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử để mạnh dạn thử sức mình trong lĩnh vực thương mại điện tử rất phát triển hiện nay.

Ngày 12 tháng 12 năm 2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phối hợp với Trường Đại học Công nghệ kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị đào tạo nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử (TMĐT) cho các sinh viên và thanh niên khởi nghiệp trên địa bàn thành phố.

Hội nghị đã cung cấp cho các bạn sinh viên và thanh niên những kiến thức cơ bản, tổng quan về thương mại điện tử Việt Nam và thế giới, những xu hướng hiện nay và những kinh nghiệm để bắt đầu khởi nghiệp với những gian hàng trên Tiktok Shop, Shopee…

Theo Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), bức tranh thương mại điện tử Việt Nam hiện lên đầy năng động, nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, phản ánh rõ quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ của nền kinh tế.

Trước hết, về quy mô và tốc độ tăng trưởng, Việt Nam đang nằm trong nhóm thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất Đông Nam Á. Tỷ lệ người dân sử dụng internet và điện thoại thông minh cao, dân số trẻ, thói quen mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến đã tạo nền tảng vững chắc cho sự bùng nổ của TMĐT. Các sàn lớn như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop… trở thành kênh mua sắm quen thuộc, không chỉ ở đô thị lớn mà còn lan rộng về khu vực nông thôn.

Về mô hình kinh doanh, thương mại điện tử Việt Nam khá đa dạng: từ B2C (doanh nghiệp – người tiêu dùng), C2C (người bán cá nhân), đến social commerce (bán hàng qua mạng xã hội) và livestream bán hàng. Đặc biệt, hình thức kết hợp giữa giải trí và mua sắm đang tăng trưởng mạnh, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn và cá nhân hóa trải nghiệm tiêu dùng.

Xét về hạ tầng và công nghệ, hệ thống thanh toán điện tử, ví số, ngân hàng số và logistics đã có bước tiến đáng kể. Công nghệ AI, dữ liệu lớn (Big Data) được ứng dụng ngày càng nhiều trong gợi ý sản phẩm, chăm sóc khách hàng, quản lý kho và tối ưu vận chuyển. Tuy nhiên, chi phí logistics còn cao, đặc biệt với giao hàng chặng cuối, vẫn là điểm nghẽn của thị trường.

Đại diện VECOM cho rằng, bên cạnh cơ hội, thách thức và rủi ro cũng khá rõ nét. Cạnh tranh khốc liệt giữa các sàn và người bán khiến biên lợi nhuận giảm. Tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại, rò rỉ dữ liệu cá nhân vẫn chưa được kiểm soát triệt để. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp nhỏ và cá nhân kinh doanh còn hạn chế về kỹ năng số, marketing online và quản trị vận hành.

Nhìn chung, bức tranh thương mại điện tử Việt Nam là một bức tranh nhiều gam màu sáng, thể hiện tiềm năng lớn trong tương lai. Để phát triển bền vững, cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hạ tầng công nghệ, logistics, cũng như xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và chuyên nghiệp hơn.

Bàn thêm về xu hướng thương mại điện tử trong tương lai, theo Đại diện VECOM, với các bạn trẻ khởi nghiệp, thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mà còn là “đường băng” để cất cánh nhanh.

Theo đó, các bạn trẻ tận dụng TikTok, Facebook, Instagram để bán hàng trực tiếp qua livestream hoặc nội dung ngắn. Ưu điểm là chi phí thấp, dễ tiếp cận khách hàng, xây dựng niềm tin nhanh. Nhiều startup trẻ bắt đầu chỉ với một chiếc điện thoại, kịch bản tốt và khả năng kể chuyện hấp dẫn.

Thay vì cạnh tranh trực diện với các “ông lớn”, giới trẻ có xu hướng chọn sản phẩm chuyên biệt: đồ handmade, mỹ phẩm thiên nhiên, thời trang local brand, sản phẩm thân thiện môi trường… Thị trường nhỏ nhưng khách hàng trung thành, dễ xây dựng thương hiệu cá nhân.

Các công cụ AI ngày càng dễ tiếp cận giúp người trẻ phân tích hành vi khách hàng, gợi ý sản phẩm, tự động trả lời tin nhắn. Nhờ đó, startup nhỏ vẫn có thể vận hành chuyên nghiệp, tối ưu chi phí và tăng trải nghiệm mua sắm.

Theo chuyên gia, startup trẻ thường bán song song trên sàn TMĐT, mạng xã hội và website riêng để giảm rủi ro, tăng độ phủ và chủ động dữ liệu khách hàng.

Đại diện VECOM gợi ý, người tiêu dùng trẻ quan tâm đến môi trường, đạo đức kinh doanh, nguồn gốc sản phẩm. Do đó, các dự án TMĐT xanh, sản phẩm tái chế, quy trình minh bạch đang trở thành xu hướng dài hạn cho khởi nghiệp trẻ.

Cũng tại Hội nghị, chuyên gia đến từ VECOM đã hướng dẫn sinh viên và các bạn trẻ trên địa bàn TP HCM các bước mở Tiktok Shop, tối ưu hồ sơ và trang shop; Cách xây dựng nội dung video ngắn phục vụ kinh doanh. Theo đó, chuyên gia đã giới thiệu công thức kịch bản 6 bước và 3 “đường ray” nội dung cho sinh viên. Cụ thể, Đường ray A – Review chân thật: đồ học tập, phụ kiện điện thoại, đồ decor ký túc xá; Đường ray B – Giáo dục nhẹ: 30s “how-to” (VD: cách chọn bàn phím êm <300k); Đường ray C – Giải trí bán hàng: mini skit “trước–sau”, POV đời sống học đường.

Chuyên gia đến từ VECOM gợi mở, người trẻ VN dùng MXH nhiều; video ngắn là định dạng có hiệu quả tương tác và thương mại cao.

Trong phiên thảo luận, các chuyên gia đến từ VECOM đã đặt ra những câu hỏi để các bạn trẻ cùng thảo luận.

Từ đó, chuyên gia gợi ý mẫu “One-page kế hoạch 14 ngày” cho sinh viên và nêu các ý tưởng về việc “Thanh niên khởi nghiệp số, làm chủ nền tảng”.

Các chuyên gia nhấn mạnh, TMĐT Việt Nam tăng trưởng nhanh, dân số online lớn – chính là cửa sổ cơ hội cho sinh viên. Các chuyên gia khích lệ các thanh niên khởi nghiệp với khẩu hiệu: Hãy bắt đầu nhỏ – nhanh – đo lường – tuân thủ (chú ý luôn cập nhật khung pháp lý mới về livestream/affiliate). 

Các Báo cáo viên tại Hội nghị đều cho rằng, khởi nghiệp TMĐT của người trẻ gắn liền với tư duy lean startup: thử nghiệm nhanh, chấp nhận sai, tối ưu liên tục dựa trên phản hồi thị trường. Đây chính là lợi thế lớn nhất của thế hệ khởi nghiệp mới.

Cùng với đó, xu hướng thương mại điện tử cho các bạn trẻ khởi nghiệp là: ít vốn – nhiều sáng tạo – tận dụng công nghệ – lấy khách hàng làm trung tâm. Thông điệp rút ra từ Hội nghị: Ai đi nhanh, hiểu nền tảng số và dám khác biệt sẽ có nhiều cơ hội bứt phá.