Quảng Ngãi thúc đẩy thương mại điện tử từ nền tảng số: AI và TikTok mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp địa phương

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, thương mại điện tử ngày càng được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và mở rộng không gian phát triển cho các địa phương. Đối với những tỉnh đang trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ như Quảng Ngãi, việc chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng số và tiếp cận các công nghệ mới cho cộng đồng doanh nghiệp được xem là giải pháp then chốt nhằm thích ứng với xu thế phát triển của nền kinh tế số.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, ngày 6/12/2025, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển thương mại điện tử với chủ đề “Ứng dụng AI và sáng tạo nội dung số trong phát triển thương mại điện tử”. Hội nghị thu hút sự tham gia đông đảo của đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã, thanh niên khởi nghiệp và sinh viên trên địa bàn tỉnh, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn trong việc tiếp cận các giải pháp công nghệ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Không chỉ là một hoạt động đào tạo chuyên môn, hội nghị được đánh giá là bước đi có ý nghĩa trong lộ trình chuyển đổi số của Quảng Ngãi, khi các nội dung về trí tuệ nhân tạo (AI), sáng tạo nội dung số và khai thác nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, được tiếp cận một cách hệ thống, bài bản và gắn với thực tiễn kinh doanh địa phương. Thông qua đó, chương trình hướng tới mục tiêu thay đổi tư duy, giúp doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh nhận diện rõ vai trò trung tâm của thương mại điện tử trong cấu trúc của nền kinh tế số hiện nay.

Tại hội nghị, các đại biểu thống nhất nhận định rằng thương mại điện tử đã vượt ra khỏi phạm vi một kênh bán hàng bổ trợ để trở thành mô hình kinh doanh chủ đạo, mang tính chiến lược trong nền kinh tế số. Trên phạm vi toàn cầu, năm 2025 được dự báo là giai đoạn thương mại điện tử tiếp tục xác lập những kỷ lục mới, với doanh thu bán lẻ ước đạt khoảng 6,86 nghìn tỷ USD và số lượng người mua sắm trực tuyến lên tới 2,72 tỷ người. Đáng chú ý, khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, đang nổi lên như một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất nhờ cơ cấu dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng internet cao và sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng số.

Tại Việt Nam, quy mô thị trường thương mại điện tử năm 2025 dự kiến vượt mốc 30 tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước. Thương mại điện tử hiện đóng góp từ 60–70% tổng giá trị giao dịch của toàn bộ nền kinh tế số. Song song với tốc độ tăng trưởng nhanh là sự dịch chuyển sâu sắc từ mô hình kinh doanh truyền thống sang môi trường trực tuyến. Nhiều không gian bán lẻ theo phương thức cũ đang dần trầm lắng, đặt ra yêu cầu cấp thiết buộc doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải thay đổi tư duy. Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh hiện nay, việc tham gia các sàn thương mại điện tử không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đã trở thành điều kiện cần thiết để tồn tại và phát triển bền vững.

Trong bức tranh đó, nội dung về sáng tạo nội dung số, đặc biệt là video ngắn trên các nền tảng mạng xã hội, đã thu hút sự quan tâm lớn của các đại biểu tham dự hội nghị. Trình bày chuyên đề “Sáng tạo nội dung với video ngắn và triển khai TikTok Affiliate”, bà Trần Quỳnh Trang, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, cho rằng video ngắn đang dần trở thành định dạng nội dung chủ đạo trong thời đại số, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng như TikTok, Facebook Reels và YouTube Shorts. Nhờ khả năng lan tỏa nhanh, chi phí sản xuất hợp lý và mức độ tương tác cao, video ngắn không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng hiệu quả mà còn góp phần xây dựng và lan tỏa giá trị thương hiệu.

Theo bà Trần Quỳnh Trang, việc sản xuất video ngắn cũng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới, đặc biệt đối với lực lượng lao động trẻ, như nhà sáng tạo nội dung hay biên tập viên video. Để triển khai hiệu quả, doanh nghiệp cần quan tâm đến việc tối ưu chi phí sản xuất, xác định rõ nhóm khách hàng mục tiêu, lựa chọn khung thời gian đăng tải phù hợp và tuân thủ các chính sách của nền tảng. Đồng thời, quá trình xây dựng ý tưởng nội dung cần được thực hiện có hệ thống, trong đó công thức “What – Why – How – Hook” được xem là nền tảng giúp người mới dễ dàng tiếp cận và triển khai.

Bên cạnh định hướng ý tưởng, hội nghị còn tập trung phân tích các yếu tố thực tiễn nhằm tối ưu hóa hiệu quả bán hàng thông qua video ngắn. Công thức xây dựng kịch bản gồm sáu bước, từ việc tạo điểm nhấn trong những giây đầu tiên, khơi gợi đúng nhu cầu của khách hàng, giới thiệu giải pháp, đưa ra bằng chứng thuyết phục cho đến kêu gọi hành động, được xem là “xương sống” giúp video không chỉ thu hút lượt xem mà còn chuyển hóa thành doanh thu thực tế.

Liên quan đến mô hình TikTok Affiliate, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết đây là hình thức tiếp thị liên kết đang phát triển nhanh, cho phép cá nhân và doanh nghiệp tham gia bán hàng mà không cần đầu tư lớn vào kho bãi hay hệ thống logistics. Các điều kiện tham gia tương đối phù hợp với thanh niên khởi nghiệp và các chủ thể kinh doanh nhỏ tại địa phương. Mô hình này góp phần giảm thiểu rủi ro tài chính, đồng thời tạo điều kiện để người bán tập trung vào sáng tạo nội dung và xây dựng uy tín với người tiêu dùng.

Tiếp nối chương trình, chuyên đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển thương hiệu và hỗ trợ kinh doanh trên nền tảng số mang đến nhiều góc nhìn mới cho các đại biểu. Ông Cao Quí Long, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, nhấn mạnh rằng AI không còn là công nghệ dành riêng cho các tập đoàn lớn mà đã trở thành công cụ phổ biến, hỗ trợ hiệu quả cho cả cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Với khả năng xử lý dữ liệu nhanh và chính xác, AI giúp cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm, tối ưu quy trình bán hàng và nâng cao hiệu quả quản trị.

Theo ông Cao Quí Long, AI hiện được ứng dụng rộng rãi trong nhiều khâu của hoạt động kinh doanh, từ chăm sóc khách hàng 24/7 thông qua chatbot, tối ưu hình ảnh sản phẩm, sáng tạo nội dung marketing cho đến phân tích hành vi tiêu dùng. Các ứng dụng quen thuộc như ChatGPT, Google Translate hay trợ lý ảo trên điện thoại thông minh là những ví dụ tiêu biểu của trí tuệ nhân tạo hẹp, phục vụ các nhiệm vụ cụ thể với độ chính xác cao. Trong quản trị doanh nghiệp, AI đóng vai trò quan trọng trong tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu và dự báo xu hướng, hỗ trợ nhà quản lý đưa ra quyết định kịp thời và hiệu quả.

Một nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt là kỹ năng xây dựng câu lệnh cho AI (Prompt Engineering). Theo ông Cao Quí Long, để khai thác hiệu quả AI, người dùng cần xác định rõ ngữ cảnh, nhiệm vụ, phong cách trình bày, định dạng đầu ra và các giới hạn cụ thể. Việc làm chủ kỹ năng này sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa tiềm năng của AI trong marketing, bán hàng và quản trị. Đồng thời, ông cũng lưu ý các doanh nghiệp cần chú trọng vấn đề bảo mật, không chia sẻ thông tin nội bộ, dữ liệu nhạy cảm trên các nền tảng AI công cộng.

Song song với nội dung về AI, hội nghị dành thời lượng đáng kể để hướng dẫn vận hành thực tế trên các sàn thương mại điện tử, trong đó có Shopee – nền tảng đang có lượng người dùng lớn tại Việt Nam. Chiến lược xây dựng phễu sản phẩm, từ nhóm hàng giá thấp để thu hút khách hàng mới, sản phẩm chủ lực tạo doanh thu đến các sản phẩm giá trị cao nhằm tối ưu lợi nhuận, được phân tích cụ thể. Hành trình mua sắm của người tiêu dùng trên môi trường số, bắt đầu từ tìm kiếm thông tin, tiếp cận nội dung giải trí đến quyết định mua hàng, đòi hỏi người bán phải kết hợp linh hoạt giữa tối ưu công cụ tìm kiếm, hình ảnh sản phẩm và dịch vụ hậu mãi.

Điểm nhấn của hội nghị là phần thực hành trực tiếp, nơi học viên được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI thông qua mã QR và các ví dụ minh họa cụ thể. Các mẫu câu lệnh phục vụ thiết kế hình ảnh, xây dựng kịch bản truyền thông hay sản xuất video được giới thiệu trực quan, giúp người tham dự dễ dàng áp dụng vào thực tiễn. Việc kết hợp các công cụ hỗ trợ như Canva hay CapCut được đánh giá là giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và nhân lực.

Bên cạnh đào tạo kỹ thuật, hội nghị còn là diễn đàn trao đổi, giải đáp các vướng mắc liên quan đến pháp lý trong hoạt động kinh doanh trực tuyến. Việc hiểu đúng và tuân thủ quy định về thuế trong thương mại điện tử được nhấn mạnh là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm sự phát triển minh bạch, bền vững của doanh nghiệp trong môi trường số.

Thông qua các chương trình đào tạo bài bản và sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước, nguồn nhân lực số tại Quảng Ngãi đang từng bước được củng cố. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các sản phẩm đặc trưng của tỉnh mở rộng thị trường, không chỉ trong nước mà còn hướng tới thương mại điện tử xuyên biên giới.